Türkiye’deki Suriyeli mülteciler


Suriyelilerin Barometresi: Türkiye’deki mülteciler üzerinde son yılların en kapsamlı araştırması

Suriyeliler Barometre, son yılların en kapsamlı mülteci araştırması. Prof. Dr. Murat Erdoğan öncülüğünde hazırlanan rapor, Türkiye’deki Suriyeli mültecilerin çok net bir fotoğrafını çekmekle kalmadı, Türkiye toplumunun mültecilere yönelik algılarını da mercek altına aldı. Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Göç ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (HUGO) ile İltica ve Göç Araştırması Merkezi (İGAM) ortaklığında yürütüldü, Açık Toplum Vakfı tarafından desteklendi.

Araştırma kapsamında 26 ilde yaklaşık 2 bin Türk vatandaşıyla görüşüldü, 8 bin de Suriyeli mülteciye ulaşıldı. Önce, son duruma bir göz atalım:

Geçici koruma altındaki Suriyelilerin sayısı
3.303.113
Suriyelilerin dışındaki sığınmacı sayısı
462.000
Suriyeli mültecilerin Türkiye nüfusuna oranı
%4

Ülkelerindeki savaştan kaçmak için başka ülkelere giden Suriyelilerin sayısı 6 milyonu geçti. Türkiye bu nüfusun %51’ine evsahipliği yaparak bu insani krizde başka hiçbir ülkenin yüklenmek istemediği sorumluluğun altına girdi. Rapor bu çerçevede, özellikle Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye arasında imzalanan “Geri Kabul Anlaşması”nı eleştiriyor ve bunun Türkiye lehine gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.

Araştırma, Türkiye’deki Suriyeli mülteci çocuklarının okullaşma sorunun devam ettiğini de ortaya koydu:

Okula gitmeyen Suriyeli çocuklar
400.000 (%40)
Devlet okullarına giden Suriyeli çocuklar
359.000 (%35)
Geçici Eğitim Merkezleri’ne (GEM) gidenler
254.000 (%25)

Araştırmanın belki de en çarpıcı ve ilgi çekici bölümü Türk toplumunun mültecilere yönelik algısı. Bazıları şöyle:

Suriyeliler savaştan kaçan mağdur insanlardır
%57.8
Suriyeliler bize yük olmaktadır
%43
Suriyeliler tehlikeli insanlardır
%39
Suriyeliler dilencidir
%24,4

Araştırmaya katılan Türk vatandaşlarının %50’den fazlasına göre mülteciler “tembel”, “pis” ve “pasaklı.” Katılımcıların %30’dan fazlası ise mültecileri “çalışkan”, “iyi” gibi sözlerle tanımladı. Araştırmaya göre Türk toplumu, mültecilere mesafeli davranmaya özen gösteriyor. Ankete katılanların neredeyse %90’ı Suriyelilerin kültürel açıdan Türklere kesinlikle benzemediğini söyledi. Yine araştırmaya katılan Türk vatandaşlarının %80’e yakını, mültecilere vatandaşlık verilmesini istemiyor.

Araştırmada Suriyelilerin geleceklerine yönelik düşünceleri de ilginç:

Ülkeme kesinlikle dönmem diyenler
%16,3
Savaş biterse dönebilirim diyenler
%12,6
Savaş devam etse de dönerim diyenler
%2,7
Sadece yönetim değişirse dönerim
%61,1

Araştırmaya göre özellikle kadın ve gençler, Türkiye’de kalmak istiyor.